Rəhmli və Mərhəmətli Allahın adı ilə! Dəyərli oxucularımız! Nəzərinizə çatdırmaq istərdik ki, Ayətullah Sistaninin nəzərinə əsasən, Azərbaycan və Rusiya ərazisində bəzi hicri aylarda 1 gün fərq olur, bu fərq olmaya da bilər. Bu isə yeni ayın sabit olmasına bağlıdır.

admin

Email: Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır.

Sual: Dəstəmazda sığal çəkmək dəstəmazın düzgünlüyü üçün şərtdirmi?

Cavab: Əgər sığal çəkməkdən məqsəd məsh çəkməkdirsə, bu, dəstəmazın düzgünlüyü üçün şərtdir.

Sual: Məsh çəkərkən başın dərisinə məsh çəkmək, yoxsa saçın üzərinə məsh çəkmək vacibdir?

Cavab: Saçın üzərinə məsh çəkmək yetərlidir. Həmçinin məsh deyəcək miqdarda, hətta bir barmaq uzunluğunda və enində məsh çəkmək yetərlidir.

Sual: Qadın dəstamaz alıb qurtardıqda (əl və üzlərini yuduqda) məsh çəkərkən saçını ortadan ayırdığı yerə məsh çəkməsi vacibdirmi?

Cavab: Başın dörddə bir hissəsində bitən uzatdıqda həddindən artıq olmayan saçın üzərindən  məsh çəkməkdə kişi ilə qadın arasında heç bir fərq yoxdur. Lakin qadınların məshin düzgünlüyünə əmin olmaları üçün saçı ayırıb başın ortasından məsh çəkmələri daha yaxşıdır. Belə etmələri düzgündür.

Sual: Dəstəmazda üz və əl yuyulduqdan sonra məsh çəkmədən əvvəl hər hansı bir şeyə toxunmaq icazəlidirmi?

Cavab: Əldəki rütubətin qurumasına səbəb olmayacaqsa, bunun heç bir eybi yoxdur.

Sual: Ayaqlara məsh çəkməyin düzgün qaydası əl barmaqlarının ucundan başlayaraq ayağın üstündəki hündür yerə qədər məsh çəkməkdədir, yoxsa əlin biləyə bitişən yerindən başlayıb əl barmaqlarını ayağın hündür yerinə qədər məsh çəkmək?

Cavab: Əl barmaqları ilə ayağın qıça birləşən yerinə qədər məsh çəkmək.

Sual: Ramazan ayında kimlərin oruc tutmamasına icazə verilir?

Cavab: Ramazan ayında aşağıdakı şəxslərə oruc tutmamağa icazə verilir:

- Qoca kişi, qoca qadın və susuzluğa dözümü olmayan şəxslərə oruc tutmaq mümkün deyilsə, həmçinin oruc tutmaq onlar üçün məşəqqətli olarsa, hər günün əvəzindən bir mudd fidyə verməlidirlər. Daha yaxşı olar ki, fidyə buğdadan ibarət olsun. Hətta iki mudd olması daha yaxşıdır. Lakin bu, müstəhəb ehtiyata əsasəndir. Sonradan oruc tutmaq iqtidarında olduqda onlara (tutmadıqları günlərin) qəzasını tutmaq vacib deyil. Baxmayaraq ki, susuzluğa dözümü olmayan şəxs oruc tutmaq iqtidarında olduqda qəzasını tutması müstəhəb ehtiyata əsaslanır.

         - Özünə və ya bətnindəki körpəyə oruc tutmaq zərər etdiyi halda hamiləliyinin son günlərində olan qadına, həmçinin Oruc tutmaq özünə və ya körpəyə zərər edəcəyi təqdirdə süd verən qadına oruc tutmamasına icazə verilir. Lakin onların hər ikisi sonradan orucun qəzasını tutmalı və hər günün əvəzindən fidyə də verməlidirlər. Fidyənin vacib olduğu hallarda heç bir fərq olmadan ac adamı doydurmaq mudd sədəqəsini verməyi əvəz etmir.

Sual: Süd verən qadın öz uşağına və ya başqa uşağa süd verərsə, oruc tutmaması icazəlidirmi?

Cavab: Öz uşağına və ya başqa uşağa süd verən qadının hökmündə heç bir fərq yoxdur. Vacib ehtiyata əsasən uşağın südlə qidalanması yalnız ondan asılı olsun. Belə ki, uşağa heç bir maneə olmadan qadınların növbə ilə və ya süni südlə təmin olunması kimi başqa yol olmaya. Əks təqdirdə ona (süd verən qadına) oruc tutmamaq icazəli deyil.

Sual: Bizim ölkədə ticarət dövriyəsi barədə məlumaltların bir şəxs tərəfindən digərinə satılması qadağan edilir. Əgər bəzi şəxslər bu qanunlara müxalif çıxaraq həmin məlumatları başqasına satarsa bu muamilə düzgündürmü?

Cavab: Əgər qanun cəmiyyətin mənafeyiniə xidmət edirsə möhtərəm Seyid həmin qanunu pozmağa icazə vermir. Lakin belə bir muamilə düzgündür.

Möhtərəm Seyid Sistaninin (kölgəsi əskik olmasın) Nəcəf şəhərindəki ofisi sabah çərşənbə axşamı rəbiəl-əvvəl ayının sonuncu günü olduğunu elan etmişdir. Çərşənbə günü (20.12.2018) hicri 1439-cu ilin rəbiəl-axir ayının birnci günüdür.

Kəniz hökmü

Sual:Kəniz nə deməkdir və bizim zamanımızda və ya vəziyyətimizdə kəniz etmək mümkündürmü?

Cavab: Bizim indiki zamanımızda insanı qul etmək mümkün deyildir. Çünki şərtlər mövcud deyil. 

Sual: Muğarəsə nə deməkdir?

Cavab: Muğarəsə aşkar dəlillərə əsasən icazəlidir. Muğarəsə ağac əkmək üçün torpaq ərazisini başqa birinə verməkdir. Bu şərtlə ki, məhsul hər ikisinə məxsus olsun. Burada istər torpaq ərazisinin bir  issəsinin işçiyə məxsus olması şərt olsun, istərsə də olmasın, istər əkiləcək ağaclar torpaq sahibinə məxsus olsun, istərsə də olmasın fərq yoxdur. Lakin müstəhəb ehtiyata əsasən bu cür müamilə tərk olunmalıdır. Lakin (düzgünlüyünə) heç bir şübhə olmayan başqa növ müamilə əqdi ilə bunu etmək olar. Məsələn, qeyd olunduğu kimi iki tərərf arasında sülh (razılaşma) etmək və ya ağacı birlikdə alaraq şərik oluduqdan sonra ağacları əkənə torpaq sahibinin payında olan ərazidə həmin ağacları əkmək icazəsi verilir. O da, müəyyən müddət ərzində onun yerinin mənfəətin yarısı və ya məhsulun yarısıs müqabilində ağacları suvarmaq, qulluq etmək kimi işləri yerinə yetirir. 

Sual: Fatimə mehriyəsi adlanan mehriyənin miqdarı nəqədərdi?

Cavab: Bəzi mötəbər rəvayətlərə əsasən Fatimə mehriyəsi otuz dirhəm dəyərində olan zireh olmuşdur. Lakin başqa rəvayətlərə görə xanımın mehriyəsi sünnə (müstəhəb) mehriyəsi miqdarında (beş yüz dirhəm) olmuşdur. 

Muzaribə

Sual: Muzaribədə işçi olan şəxs sərmayəyə özünün və ya başqasının malını qatması icazəlidirmi?

Cavab: Xeyir, icazəli deyil. Yalnız mal sahibinin xüsusi və ya ümumi icazəsi ilə belə etmək olar. Məsələn (mal sahibi) belə deyə: “Münasib bildiyin kimi bu malı işlət”. Belə olan halda münasib bilərsə (başqa mal) qatmaq icazəlidir. Əgər onun icazəsi olmadan sərmayəyə başqa mal qatarsa, onun əlində tələf olan mala zamindir. Lakin bu muzaribənin düzgünlüyünə xələl gətirməz. Muzaribə öz hökmündə qalır və gəlir onların arasında nisbətlə hesablanır.

Sual: İşçi muzaribə malı ilə başqa ölkəyə səfər edib mal verilən ölkədə deyil, orada ticarətlə məşğul ola bilərmi? 

Cavab: Xeyir. Yalnız mal sahibinin icazəsi ilə və ya belə etmək – həmin ölkəyə nisbətdə və yaxud muzaribə növü baxımından – qəbul edilmiş hesab olunarsa və muzaribə məfhumu ona şamil olarsa icazəlidir. Əgər (icazəsiz) səfər edərsə tələf və ziyana zamindir. Lakin qazanc əldə olunarsa, həmin qazanc onların arasında qeyd olunduğu kimi bölünməlidir. Həmçinin müəyyən ölkəyə səfər etməyi əmr etdiyi halda başqa ölkəyə səfər edərsə hökm belədr.

Sual: İcazəli muzaribə mal sahibi və ya işçinin hər hansı birinin vəfatı ilə batil olurmu?

Cavab: İcazəli muzaribə mal sahibi və ya işçinin vəfat etməsilə batil olur. Birinciyə gəlincə, çünki o vəfat etdikdən sonra mal varisinin mülkiyyətinə keçir. Malın işçinin istifadəsində qalması üçün yeni muzaribəyə ehtiyac duyulur. İkinciyə gəlincə, çünki (maldan istifadə) icazəsi ona məxsusdur.

Sual: Baba və ya atanın azyaşlı övladının malı ilə muzaribə etməsi icazəlidirmi?

Cavab: Zay etməmək şərtilə olar. Həmçinin himayəçi və şəriət hakimi kimi şəri qəyyum da tələf etməyəcəklərinə əminlik olduqda, xeyir və mənfəət nəzərə alınması şərti ilə bu işi edə bilərlər.

Sual: Muzaribə batil olduqda işçi sərmayə ilə ticarət edərsə müamilə düzgündürmü?

Cavab: Əgər maldan istifadə etmək icazəsi muzaribənin düzgünlüyü üçün şərt olmasa müamilə düzgündür. Bu halda qazanc tamamilə mal sahibinə aiddir. Əgər maldan istifadə icazəsi muzarəbə müqaviləsinin düzgünlüyü üçün şərt olarsa müamilə fuzuli hesab olunur. Əgər mal sahibi razı olarsa müamilə düzgündür. Əks təqdirdə isə batildir. 

Muzaribə

Sual: Muzaribədə işçi olan şəxs sərmayəyə özünün və ya başqasının malını qatması icazəlidirmi?

Cavab: Xeyir, icazəli deyil. Yalnız mal sahibinin xüsusi və ya ümumi icazəsi ilə belə etmək olar. Məsələn (mal sahibi) belə deyə: “Münasib bildiyin kimi bu malı işlət”. Belə olan halda münasib bilərsə (başqa mal) qatmaq icazəlidir. Əgər onun icazəsi olmadan sərmayəyə başqa mal qatarsa, onun əlində tələf olan mala zamindir. Lakin bu muzaribənin düzgünlüyünə xələl gətirməz. Muzaribə öz hökmündə qalır və gəlir onların arasında nisbətlə hesablanır.

Sual: İşçi muzaribə malı ilə başqa ölkəyə səfər edib mal verilən ölkədə deyil, orada ticarətlə məşğul ola bilərmi? 

Cavab: Xeyir. Yalnız mal sahibinin icazəsi ilə və ya belə etmək – həmin ölkəyə nisbətdə və yaxud muzaribə növü baxımından – qəbul edilmiş hesab olunarsa və muzaribə məfhumu ona şamil olarsa icazəlidir. Əgər (icazəsiz) səfər edərsə tələf və ziyana zamindir. Lakin qazanc əldə olunarsa, həmin qazanc onların arasında qeyd olunduğu kimi bölünməlidir. Həmçinin müəyyən ölkəyə səfər etməyi əmr etdiyi halda başqa ölkəyə səfər edərsə hökm belədr.

Sual: İcazəli muzaribə mal sahibi və ya işçinin hər hansı birinin vəfatı ilə batil olurmu?

Cavab: İcazəli muzaribə mal sahibi və ya işçinin vəfat etməsilə batil olur. Birinciyə gəlincə, çünki o vəfat etdikdən sonra mal varisinin mülkiyyətinə keçir. Malın işçinin istifadəsində qalması üçün yeni muzaribəyə ehtiyac duyulur. İkinciyə gəlincə, çünki (maldan istifadə) icazəsi ona məxsusdur.

Sual: Baba və ya atanın azyaşlı övladının malı ilə muzaribə etməsi icazəlidirmi?

Cavab: Zay etməmək şərtilə olar. Həmçinin himayəçi və şəriət hakimi kimi şəri qəyyum da tələf etməyəcəklərinə əminlik olduqda, xeyir və mənfəət nəzərə alınması şərti ilə bu işi edə bilərlər.

Sual: Muzaribə batil olduqda işçi sərmayə ilə ticarət edərsə müamilə düzgündürmü?

Cavab: Əgər maldan istifadə etmək icazəsi muzaribənin düzgünlüyü üçün şərt olmasa müamilə düzgündür. Bu halda qazanc tamamilə mal sahibinə aiddir. Əgər maldan istifadə icazəsi muzarəbə müqaviləsinin düzgünlüyü üçün şərt olarsa müamilə fuzuli hesab olunur. Əgər mal sahibi razı olarsa müamilə düzgündür. Əks təqdirdə isə batildir. 
7 -dən səhifə 87